Ludzka postać w wizji Petera Demetza

Na temat tego, czy jest realizm w rzeźbie napisano już bardzo wiele prac teoretycznych. Są one pełne różnorodnych sądów, definicji, hipotez czy wyjaśnień. Zwyczajowo w tak szerokim pojęciu z zakresu sztuki trudno o wspólną, zgodną definicję ekspertów, gdyż w niemal każdy z nich w odmienny sposób podchodzi do realizmu. Jedni utrzymują, że realistyczna sztuka to taka, która wiernie odtwarza widzianą rzeczywistość, inni zaś twierdzą, że taka, która pokazuje świat jaki winien on być, jeszcze inni zwracają uwagę na brak ornamentyki dzieła i jego surowość przekazu. Gdy na gruncie teoretycznym trudno o zgodę i kompromis warto czasem wskazać wprost, na konkretny przykład, który spaja w sobie wszystkie wymieniane cechy. Takim przykładem czystego realizmu w rzeźbie może być twórczość włoskiego rzeźbiarza Petera Demetza.

peter_demetz_image_12Ten rzeźbiarz urodzony na północy Włoch w 1969 roku wyróżnia się na tle rzeźby współczesnej szczególnym talentem do odwzorowania w drewnie ludzkiej postaci. Obserwując wyrzeźbione przez niego z lipowego drewna sylwetki mamy na pierwszy rzut oka mamy wrażenie, że są to fotografie postaci ludzkiej, z których zdjęto za pomocą specjalnego filtra kolor.

3aaaSurowy kolor drewna, który artysta pozostawia finalnie, doskonale oddaje fakturę drewna, jak również wydobywa grę świateł, w każdej wyrzeźbionej postaci widać najdrobniejszy detal, zarówno w fizjonomii jak również w stroju. By zwiększyć wrażenie realizmu Demetz w niektórych realizacjach dodaje drewniane tło, na przykład poruszonej wody, w której zanurzona jest postać. Sam artysta przyznaje, że jego fiksacja na punkcie realizmu zaprowadziła go w stronę projektu łączącego malarstwo z rzeźbą. W specjalnie zaprojektowanych i oświetlonych boksach artysta ustawia płaskorzeźby, które wyłącznie z określonego punktu oglądu dają wrażenie trójwymiarowości obrazu. Ta zabawa z iluzją wydaje się być prostym zabiegiem opartym na znajomości percepcji wzrokowej, jest jednak czymś znacznie większym. Oprócz znajomości zasad postrzegania trójwymiarowego artysta operuje oszczędnie zestawieniami kolorystycznymi wydobywając z każdej tego rodzaju instalacji odpowiedni nastrój.

Patrząc w tak przygotowany i odpowiednio oświetlony boks, mamy wrażenie spoglądania na obraz, w którym przedstawiono jakąś historię. Demetz zdaje się rozumieć sztukę w taki sam sposób, jak ją opisywał przed nim jego rodak w XIV wieku Leon Battista Alberti, który twierdził, że dobrze wykonany obraz jest czymś w rodzaju okna, przez które podglądamy opowiedzianą nam przez artystę historię.

            image_03_largeWszystkie realizacje Demetza charakteryzują się ogromną pieczołowitością w oddaniu detalu. To natomiast świadczy o jego niespotykanej biegłości technicznej, innymi słowy, Demetz perfekcyjnie operuje dłutem, wydobywając z figur postaci ludzkich jakąś historię. Jego drobiazgowa znajomość anatomii ciała ludzkiego, perfekcyjny zmysł obserwacyjny i niespotykany talent rzeźbiarski sprawia, że artysta ma niewątpliwy dar pobudzania do życia przedmiotów powstałych z drewna lipowego. Ale imponujący talent artysty przejawia się nie tylko w biegłości technicznej.

Wyrzeźbione postacie nie są anonimowe jak manekiny, każda z drewnianych figur jest indywidualna, widać w niej głęboko przemyślaną kompozycję. To, że niektóre z wyrzeźbionych postaci są odwrócone od widza tyłem, bądź patrzą w ziemię nie jest przypadkowe. Drewniane figury wydają się komunikować językiem ciała pewne stany emocjonalne: oczekiwania, zniechęcenia, refleksji, smutku. Ponadto artyście udało się uciec od tego, co nazywamy monumentalnością i patosem w rzeźbie. Stara się on w hiperrealistycznej manierze ukazać zwykłe, codzienne sprawy, gesty i zachowania. To rzadka cecha w sztuce współczesnej, by w tak sugestywny sposób przez fikcję ukazać prawdę o świecie. By w rzeźbie oddać tego rodzaju emocje należy posiadać przynajmniej trzy cechy: biegłość techniczną, doskonały zmysł obserwacji oraz po prostu talent. Te cechy posiada niewątpliwie Peter Demetz.

FOT:  peterdemetz.it

ZOBACZ: Inne felietony Bydgoskiego Centrum Sztuki – pokazujemy świat rzeźby z wyjątkowej perspektywy.